වත්මන් විහාරාධිපති හිමි
ප්රඥාව, කරුණාව සහ කැපවීමෙන් බැතිමතුන් මඟ පෙන්වමින්, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය සුරකිමින් මිනිස්කමට සේවය කරයි.
විහාරාධිපති, කිරිවෙහෙර රජ මහ විහාරය, කතරගම
පූජ්ය කොබවක ධම්මින්ද නායක හිමිපාණන් වහන්සේ 2013 දෙසැම්බර් 19 වන දින, බුද්ධශාසන හා ආගමික කටයුතු අමාත්යාංශය යටතේ, මාළිගාවත්ත මහානායක අති පූජ්ය තිබ්බෝටුවාවේ ශ්රී සුමංගල හිමිපාණන් වහන්සේ ප්රමුඛ සංඝ සභාව විසින් කතරගම පූජනීය කිරිවෙහෙර රජ මහ විහාරයේ විහාරාධිපති ලෙස පත් කරන ලදී.
උන්වහන්සේ, 2013 සැප්තැම්බර් මාසයේදී අපවත් වී වදාළ, කතරගම කිරිවෙහෙර විහාරයේ හිටපු විහාරාධිපති අති පූජ්ය අලුත්වැව සෝරත නායක හිමිපාණන් වහන්සේගේ ජ්යෙෂ්ඨ ශිෂ්යයෙකි.
විහාරාධිපති ධුරයට පත්වීමෙන් අනතුරුව, විහාරාධිපති හිමිපාණන් වහන්සේ දෛනික ආගමික වතාවත්, විහාරස්ථාන පරිපාලනය සහ වසර 2,500ක් පැරණි මෙම ශුද්ධ චෛත්යයේ සංරක්ෂණ කටයුතු භාරව, බැතිමතුන්ට භක්තිය, ඉගෙනුම සහ රැකවරණය සලසන ස්ථානයක් ලෙස කිරිවෙහෙරයේ සියවස් ගණනාවක සම්ප්රදාය අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යති.
ඈත අතීතයේ බෞද්ධ ආරාම හා විහාරස්ථාන පැවතියේ සතරදිගින් වඩින මහා සංඝයාට පොදුවේ අයත් සාංඝික දේපලක් ලෙසිනි. ඒ තත්වය යටතේ විහාරාධිපති නමින් තනතුරක් හෝ පුද්ගලයෙකු හෝ නොවීය. භික්ෂූන් වහන්සේලා විශාල වශයෙන් වැඩ සිටි විහාරස්ථාන හා පිරිවෙන් ආයතන පාලනය වූයේ සංඝ පරම්පරාව විසිනි. පැරණි ශිලා ලේඛන වල 'නවා බලන හිමි' යන යෙදුමෙන් හඳුන්වා ඇත්තේ එවන් ආයතන ප්රධානීන්ය.
කිරිවෙහෙර චෛත්ය රාජයාණන් වහන්සේ ඉදිවීමත් සමග ඊට අනුබද්ධිතව රාජමහා විහාරය නමින් නේවාසික භික්ෂූන් උදෙසා ආරාමයක් ද නිර්මාණය වී තිබුණු බවට ඓතිහාසික තොරතුරු ඇතත් ඒ පිළිබඳව සවිස්තරාත්මක තොරතුරු අප හමුවේ නැත. එබඳු තොරතුරු ලේඛනගතව තැබීමේ අවශ්යතාවයක්ද එසමයෙහි නොවීය.
විහාරාධිපති පදවිය පිළිබඳව නෛතික තත්ත්වයක් නිර්මාණය වන්නේ මේ රටේ ඉංග්රීසීන්ගේ පාලන ක්රමයත් සමගය. ඒ අනුව මහනුවර රාජධානි සමයේ සිට ලංකාවේ පැරැණි බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන ඇතුළු විහාරාරාමයන්හි ආධිපත්යය ශිෂ්යානුශිෂ්ය පරම්පරාව හා නිකායන් පිළිබඳ තොරතුරු ලේඛනගතව තිබේ.
එය අනුව කිරිවෙහෙර රාජමහා විහාරය සම්බන්ධ සඟ පරපුර ආරම්භ වන්නේ මහනුවර රාජධානි සමයේ වැඩ විසූ අසරණ සරණ වැලිවිට සරණංකර සංඝරාජ මාහිමියන් සහ උන්වහන්සේගේ ශිෂ්යානුශිෂ්ය පරම්පරාවෙනි.
වේහැල්ලේ ධම්මදින්න යනු සංඝරාජ මාහිමියන්ගේ ප්රධාන ශිෂ්යවරයෙකි. සංඝරාජ මාහිමියන්ගේ ශාසන පුනරුද ව්යාපාරය යටතේ වේහැල්ලේ ධම්මදින්න මාහිමියන් කතරගම කිරිවෙහෙර ආධිපත්යයට පත්වන්නේ ශ්රී වීර පරාක්රම නරේන්ද්රසිංහ රජතුමාගේ රාජකීය සන්නස් පත්රයකිනි. ඒ ක්රිස්තු වර්ෂ 1728 වර්ෂයේදීය. එතැන් සිට අද දක්වාම වේහැල්ලේ ධම්මදින්න මාහිමියන්ගේ ශිෂ්යානුශිෂ්ය පරම්පරාව කිරිවෙහෙර විහාරාධිපතිත්වය උසුලයි.
ශ්යාමෝපාලි විහාර වංශික මල්වතූ මහා විහාර පාර්ශ්වයට අයත් විහාරස්ථානයක් ලෙස පවතින කතරගම කිරිවෙහෙර සඟපරපුර නම් වශයෙන් මෙසේය.
කිරිවෙහෙරට අමතරව, විහාරාධිපති හිමිපාණන් වහන්සේ කතරගම පූජනීය භූමියේ බෞද්ධ සංඝරත්නය තුළ වැදගත් තනතුරු කිහිපයක් හෙබවති.
කිරිවෙහෙර රජ මහ විහාරය, කතරගම.
කතරගම ශාසනාරක්ෂක මණ්ඩලය.
රුහුණු මාගම්පත්තුව සහ කතරගම පූජනීය භූමියේ මහා විහාරස්ථාන හතර.
කතරගම කිරිවෙහෙර රාජමහා විහාර ගණයේ වර්තමාන විහාරාධිපති පූජ්ය කොබවක ධම්මින්ද නායක ස්වාමීන් වහන්සේ වැලිවිට අසරණ සරණ පිණ්ඩපාතික සරණංකර සංඝරාජ මාහිමියන්ගේ ශිෂ්ය පූජ්ය වේහැල්ලේ ධම්මදින්න මාහිමියන්ගේ ශිෂ්යානුශිෂ්ය පරම්පරාවේ දස වැනි අනුප්රාප්තිකයාය.
විහාරාධිපති හිමිපාණන් වහන්සේ හමුවීමට හෝ විශේෂ පූජාවක් සඳහා ඉල්ලීමට කැමති බැතිමතුන් විහාරස්ථාන කාර්යාලය අමතන්න.
විහාරස්ථාන කාර්යාලය අමතන්න